Chi phí ẩn của du lịch “tự sướng”

.

Selfie đang trở thành một phần của du lịch, nhưng không hẳn chỉ có mặt tích cực

 

Công nghệ đã thay đổi cách chúng ta đi du lịch. Smartphone và các thiết bị thông minh tương tự, phản hồi (comment) và hình ảnh, công cụ tìm kiếm và các thuật toán, tất cả có thể truyền cảm hứng cho chúng ta lên hành trình phức tạp chỉ trong vài phút.

 

Việc lên kế hoạch và đặt phòng luôn ẩn chứa rủi ro. Thường phải đặt cọc, không được thử và cũng không trả lại. Không hề ngạc nhiên khi ngày càng nhiều người dựa vào mạng xã hội và diễn đàn để xác định, đánh giá và chọn điểm đến.

 

Nhưng ngay cả khi đích đến cuối cùng đẹp tựa thiên đường, thì nhiều người vẫn tiếp tục đặt câu hỏi. Nó có hợp thời để khoe bản thân đã dừng chân ở đây không? Mình có cảm thấy ngại hay xấu hổ khi chia sẻ điều này với bạn bè, đồng nghiệp và những người theo dõi khác không?

 

Sự lên ngôi của các ứng dụng đặt phòng

Các ứng dụng kiểu TripAdvisor ngày càng trở thành chốn tìm kiếm thông tin khi lên kế hoạch du lịch, đặc biệt trong giới trẻ.

 

Du lịch lấy cảm hứng từ mạng xã hội trở nên phổ biến vì tiết kiệm thời gian và giảm nguy cơ bị chặt chém hay “mù” thông tin cho du khách.

 

Sự xâm nhập toàn cầu của điện thoại thông minh đã tạo nên những vị khách “luôn check-in” - sử dụng thiết bị để chia sẻ kinh nghiệm du lịch ngay tại chỗ và ngay lúc ấy.  Việc xác định, tìm kiếm và chia sẻ kinh nghiệm và thông tin du lịch được coi là yếu tố hàng đầu chuyển đổi ngành du lịch ngày nay.

 

Với nhiều người, điện thoại di động đã trở thành “bộ não” của họ khi đi trên đường. Nhưng trong một số trường hợp, việc sử dụng điện thoại liên tục trong kỳ nghỉ đã dẫn đến việc nhân cách hóa thiết bị, khi con người có thể gán cho nó những cái tên như thú cưng và coi chúng như bạn đồng hành không thể thiếu.

 

Du khách “tự sướng”

Khách du lịch “tự sướng” xem và trải nghiệm điểm đến chủ yếu thông qua máy ảnh cũng như những phản hồi (comment và feedback) họ nhận được từ bài đăng.

 

Cảnh đẹp chưa chắc khiến du khách hài lòng bằng việc lên hình đẹp.

 

Theo nghĩa này, sự hài lòng của du khách không phụ thuộc vào điểm đến và trải nghiệm, mà là cách xuất hiện trong ống kính và thu hút lượt like cũng như phản hồi tích cực.

 

Việc sống ảo cũng thay đổi cách con người cư xử tại điểm đến. Điều đó có nghĩa làm du lịch hôm nay không chỉ đơn giản là quảng bá mà còn cần biết cách quản lý cẩn thận các vị khách có thể dẫn đến những phản ứng trên mạng. Vụ việc một đoàn phượt bị bóc mẽ đã đưa ra những nhận xét tiêu cực về một quán nước nơi họ dừng chân lúc đêm khuya là một ví dụ. Họ bị vạch trần, nhưng người chủ quán, mở quán mấy chục năm chưa từng bị điều tiếng, đã bị tổn thương thực, bởi rất có thể, đâu đó ngoài kia vẫn có người tin vào bài đăng vô tâm này.

 

Có thể nói, khách “tự sướng” không chỉ chụp ảnh, mà họ còn “nhân tạo” chính điểm đó. Một ví dụ là trào lưu “mặt vịt” (chu môi ra như mỏ vịt) khi selfie rất thịnh hành trên mạng xã hội.

 

Đã qua rồi cái thời các điểm du lịch kiểm soát việc tạo ấn tượng và giao tiếp cho du khách. Khi được sử dụng như một nhật ký “xách ba lô lên và đi”, mạng xã hội đã biến chụp ảnh cá nhân thành nguồn truyền cảm hứng du lịch quan trọng và selfie trở thành cách giao tiếp phổ biến hàng đầu của giao tiếp trực tuyến, thể hiện bản sắc cá nhân.

 

“Du khách Instagram”

Instagram lưu trữ gần 444 triệu bức ảnh với hashtag #selfie, gần 21 triệu ảnh #selfies và gần 354 triệu bức với hashtag #me. Ai cũng cố hết sức, làm đủ trò “phiêu lưu mạo hiểm” để có được tấm hình ưng ý về bản thân, tạo nên sự mâu thuẫn khó ngờ: khoảnh khắc là nhân tạo, hình ảnh là photoshop để định danh… con người thực.

 

Selfie là quyền tự do của mỗi người. Nhưng cũng gây ra lắm phiền hà và bao nỗi khó chịu. Khó có thể thống kê hết bao nhiêu người đã bị lên án vì phá phách, bị bắt vì xúc phạm văn hóa địa phương hay làm phiền người bản địa. Thậm chí chết hoặc bị giết vì chỉ vì cố gắng bày ra cho được tấm hình selfie như ý.

 

Một số chính phủ và các cơ quan quản lý hiện đã bắt đầu xử lý selfie như mối đe dọa nghiêm trọng đến an toàn công cộng và khởi động các chiến dịch giáo dục cộng đồng chẳng khác gì như với những người hút thuốc và uống rượu. Các nước EU đã cấm selfie tại một số địa danh nổi tiếng như Tháp Eiffel, trong khi nhiều điểm tham quan và bảo tàng cấm sử dụng gậy tự sướng. Sắp tới có thể còn nhiều nơi khác, cho đến khi du khách hình thành cái nếp “selfie có ý thức” ăn vào tận xương, tủy.

 

Nhiều người đánh cược bất kỳ điều gì để có được bức hình selfie độc lạ.

 

Đằng sau nhiều bức selfie có thể là chùm trái đắng. Nghiên cứu của chuyên gia về ngành du lịch Marianna Sigala đại học Nam Australia cho thấy: nhiều khách du lịch chia sẻ thông tin giả mạo và không thực tế, bao gồm cả việc “check-in” tại những nơi họ chưa từng đặt chân đến hay giả vờ hạnh phúc trong khung cảnh đẹp trong khuôn hình, nhưng tệ khủng khiếp khi nhìn bằng con mắt thật.

 

Tuy nhiên, nhiều du khách vẫn tin rằng: Điều đó chẳng gây hại cho ai. Có thể. Nhưng nó chắn chắn bóp méo trải nghiệm du lịch thực tế và mang lại những kỳ vọng sai lệch cho người khác.

 

Tiếp thị “người ảnh hưởng”

Các nhà tiếp thị du lịch đang ngày càng mạnh tay cho kiểu tiếp thị “người ảnh hưởng”, tức là sử dụng người nổi tiếng hoặc ngôi sao hay những hotgirl, hotboy, hot blogger để làm người dẫn dắt.

 

CEO Sheikh Ahmed bin Saeed Al Maktoum đang selfie tại lễ ra mắt chiếc Airbus A380 thứ 100 của hãng hàng không Emirates.

 

Thị trường tiếp thị “người ảnh hưởng” ước tính có giá trị 10-15 tỷ USD vào năm 2017. Hơn một phần ba nhà tiếp thị chi hơn 500.000 USD một năm cho điều này. Chỉ riêng thị trường bài đăng trên Instagram có giá trị 255 triệu USD/tháng. Gần một nửa nhà tiếp thị được khảo sát cho biết sẽ tiếp tục tăng chi cho kiểu marketing này.

 

Nghiên cứu của Jesse Fox đến từ Đại học bang Ohio cho thấy “bộ ba” chứng tự luyến, sự rối loạn và trục lợi cá nhân đã thúc đẩy nhiều người theo đuổi ánh hào quang mơ hồ của selfie bằng bất kỳ giá nào, chứ không phải tuổi tác.

 

Du khách đang selfie với bức tượng Einstein ở Bern, Thụy Sĩ.

 

Du lịch “tự sướng” cũng dẫn đến tiêu dùng phô trương. Trong đó, du khách đến địa điểm và thể hiện trải nghiệm trước ống kính để thể hiện quyền lực nào đó hay địa vị xã hội.

 

Rõ ràng, không thể chống lại nhu cầu của con người hay phủ nhận lợi ích của công nghệ. Nhưng chúng ta cần một nền văn hóa du lịch nghiêm túc, từ việc sử dụng mạng xã hội cho đến đi du lịch. Đây là lĩnh vực cần các nghiên cứu hẳn hoi và nhanh chóng, chẳng kém gì các báo cáo biến đổi khí hậu, để con người thực sự làm chủ công nghệ, chứ không phải trở thành kẻ lệ thuộc và mất kiểm soát chính mình.


Lục Kiếm

The Conversation

Nguồn: songmoi.vn